Certitude to znaczy pewność

Niekiedy rozpoznajemy w innych jakąś cząstkę siebie. Tego właśnie doświadcza, stojąc w swoim nowojorskim mieszkaniu, Katarzyna Certitude, kiedy obserwuje dziewczynkę ćwiczącą w szkole baletowej należącej do bohaterki. Złożone na krześle okulary stają się impulsem do retrospektywnego przeniesienia się do czasów dzieciństwa.

DSC_0007 1

Jej matka (tancerka) wyjechała do Ameryki, jednak to nie przeszkadza bohaterce wieść radosnego życia. Katarzynka mieszka z ojcem w Paryżu, w lokalu tuż przy magazynie, który prowadzi pan Certitude. Czym się zajmuje? Nawet on sam nie udziela córce na to pytanie precyzyjnej odpowiedzi. Jasnym jest, że zajmuje się przetransportowywaniem towarów i pracuje ze strasznym nudziarzem i niespełnionym poetą – panem Casteradem. Katarzynkę i jej ojca łączy skłonność do oddawania się marzeniom – chętnie zdejmują swoje okulary i pozwalają by świat tracił ostrość, stawał się bajkowy. Świat dorosłych widziany z perspektywy dziecka pełen jest niejednoznaczności i niedopowiedzeń. Nieczyste interesy i podejrzani znajomi ojca nie budzą w niej lęku. Katarzynka woli skupiać się na codziennych, przyjemnych rytuałach, które wyznaczają rytm życia rodziny, a także na lekcjach baletu.

Lektura, jak wszystkie, które wyszły spod pióra Modiano, jest niezwykle zwięzła, a mimo to mieści na swoich kartach kilka bardzo wyraźnych charakterów. Atrakcyjności dodają jej również ilustracje Sempé, Polakom znanego z serii o przygodach Mikołajka.

DSC_0002 1

„Katarzynka” to historia widziana oczami dziecka. Warto wskazać, że choć opowiada ją dorosła kobieta, mająca zapewne o wiele większą wiedzę na temat swojej rodziny niż w wieku kilku lat, nie wyjaśnia niejasności, które wówczas ją trapiły. (Zaznacza jednak, że wiele lat później dowiedziała się jakie były prawdziwe powody wyjazdu matki.) Skupia się na rozkoszowaniu wspomnieniami, przywoływaniu z pamięci spędzonych we Francji chwil. Uwagę skupia idylliczna niemal relacja ojciec – córka. Więź ta przepełniona jest wzajemnym szacunkiem i zrozumieniem. Narratorka nie osądza postępowania ojca (nieczyste interesy, najprawdopodobniej zdrada matki), docenia natomiast jego starania i trud, który wkłada w wychowanie córki.

Modiano tworzy ciepły, melancholijny klimat, który niemal otula całą przedstawioną historię. Choć jest ona dedykowana młodszym czytelnikom, sądzę, że poza warstwą fabularną, kryje się więcej znaczeń, które adresowane są do tych zupełnie dorosłych. Pośród impresjonistycznych obrazów z dzieciństwa, subtelnej relacji dostrzeże odbiorca wskazówki do odpowiedzi na pytanie: czym charakteryzuje się szczęśliwe dzieciństwo? Książkę „połyka się” błyskawicznie. Lektura zajmuje nie więcej niż godzinę. Jednak historia Katarzynki zostaje z czytelnikiem na dłużej.

DSC_0006 1

Patrick Modiano stał się znany szerszej publiczności dopiero po otrzymaniu Literackiej Nagrody Nobla w 2014 roku. Analizując jego biografię nie sposób nie dostrzec trudnego dzieciństwa, które naznaczone było śmiercią brata, a także niejednoznaczną postacią ojca. Ten ostatni, francuski Żyd, utrzymywał w czasie wojny podejrzane kontakty z gestapo. Niektóre źródła informują, że wymuszone były one handlową profesją ojca, inne,  że kolaborował z Niemcami. Jego matka była aktorką, która często wyjeżdżała, więc chłopcem zajmowali się dziadkowie. Dzieciństwo w ogromnym stopniu wpłynęło na całą twórczość autora. W jego książkach odnajdziemy podobne wątki, konstrukcje bohaterów, a nawet miejsca. W końcu on sam twierdzi, że „cały czas pisze tę samą książkę”.

DSC_0011 1

Informacje o książce

autor: Patrick Modiano, Jean – Jacques Sempé
tytuł: Katarzynka

wydawnictwo: czuły barbarzyńca press
rok wydania: 2008
liczba stron: 93

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

  • Bardzo lubię takie „uniwersalne” książki i filmy, gdzie osoba w każdym wieku może wyciągnąć coś dla siebie 🙂

    • To tak jak ja! Z resztą uwielbiam też oglądać bajki i wzruszam się na nich jak dziecko 😉