Polska niesprawiedliwość.

Na stronie Justyny Kopińskiej krótka notatka biograficzna. Rzucam okiem i od razu trafiam na same konkrety. Zawód? Dziennikarz, socjolog. Dotychczasowe nagrody? Lista jest naprawdę imponująca. Ze zdjęcia spoglądają na mnie duże, spokojne oczy. Przekopuje się przez wywiady udzielone przez autorkę. Ze wszystkich wyłania się spójny obraz kobiety o konsekwentnym podejściu do dziennikarstwa. Na facebookowej tablicy „Dużego Formatu”, dla którego pracuje Kopińska, znajduje jej wypowiedź:

„Zawsze chciałam być policjantką śledczą. Ścigać przemoc dotykającą bezbronnych ludzi. Dziś robię to jako dziennikarka.”[1]

Kopińska zajmuje się głównie tematyką kryminalną, związaną z prawem karnym. W większości reportaży stałymi miejscami są sądy, więzienia. Wydarzenia rozgrywają się również tam, gdzie ludzie zostają właściwie ubezwłasnowolnieni. Zbiór 16 reportaży przedstawia Polskę skorumpowaną, zastraszoną i przerażoną, niezdolną do stawienia oporu wysoko postawionym policjantom i prokuratorom.

Dzięki Justynie Kopińskiej Polska usłyszała o siostrze Bernadetcie, przełożonej Specjalnego Ośrodka Wychowawczego Zgromadzenia Sióstr Boromeuszek w Zabrzu. Wstrząsające relacje wychowanków wytykające siostrom znęcanie się psychiczne i fizyczne na podopiecznych,  a także jawne przyzwolenie na przemoc i gwałty wśród przebywających mrożą krew w żyłach. Nie mniej niż jednak od odsłoniętej przez Kopińską rzeczywistości: wszystko to działo się za cichą zgodą organów prowadzących i świeckich pracowników ośrodka. Mimo wyroku siostra Bernadetta nie trafia do więzienia, zasłaniając się podeszłym wiekiem (59 lat!). Dopiero  miesiąc po publikacji reportażu zostaje doprowadzona do zakładu karnego.

Podobnie w sprawie głośnej (!) sprawy dotyczącej gwałtu dokonanego przez pracowników Elbląskiego szpitala na tłumaczce – sąd zdecydował się na uchylenie wyroku w zawieszeniu dopiero po interwencji dziennikarki. Sytuacje przedstawione w książce są bulwersujące i kontrowersyjne tym bardziej, że eksperci nie mają wątpliwości, że zostały popełnione oczywiste i karygodne błędy, które pogarszają sytuację ofiary. Tak wyrok komentuje prof. Monika Płatek, kierowniczka Zakładu Kryminologii Uniwersytetu Warszawskiego:

„Wyrok sądu w Elblągu jest niesprawiedliwy i bardzo groźny. Sąd zgodnie z uzasadnieniem ustnym, które usłyszała zgwałcona, nie ma żadnych wątpliwości, że doszło do zgwałcenia. Po czym ten sąd nie dostrzega, że swoim wyrokiem usprawiedliwia oskarżonych i sprzyja następnym gwałtom.”[2]

Takich wstrząsających spraw w książce znajdziemy wiele. Jednak dwie, choć naznaczone piętnem krzywdy, zdają się być odrobinę pozytywne. Moją uwagę przykuł reportaż pod tytułem „Beethoven z Murzasichla”. Muzycznie utalentowany chłopiec, został zdiagnozowany jako upośledzony w stopniu umiarkowanym, przez co był odcięty od możliwości uczęszczania do normalnej szkoły. Szereg błędów lekarzy i psychologów spowodował, że niedosłuch zdiagnozowano u niego dopiero, kiedy był nastolatkiem.

„Polska odwraca oczy” jest pytaniem o miejsce człowieka w zinstytucjonalizowanym świecie, gdzie krzywda i rozpacz stają się wyłącznie niewygodną sprawą opatrzoną sygnaturą.  Wszystkie reportaże w zbiorze łączy brak odpowiedzialności za wyrządzone krzywdy; gwałciciel, zabójca, dyrektor oprawca czy opieszały urzędnik nie zostają sprawiedliwie ukarani. Z drugiej strony pozostają ofiary – upokorzone, bezbronne i pozostawione same sobie, bez jakiegokolwiek wsparcia. Kopińską cechuje konsekwencja i nieustępliwość. W książce trafimy nawet na te pytania, na które odmówiono udzielenia autorce odpowiedzi.

13836068_1202033983160527_2026166777_o

 

Informacje o książce

autor: Justyna Kopińska
tytuł: Polska odwraca oczy

wydawnictwo: Świat Książki
rok wydania: 2016
liczba stron: 23

[1] J. Kopińska, https://www.facebook.com/TygodnikDuzyFormat/posts/1033168226742705, 26.07.2016 r.,

[2] J. Kopińska, Polska odwraca oczy, Świat Książki, Warszawa, 2016, 215 s.,

  • ksiazkazmaslem.wordpress.com

    Naczytałam się już tylu dobrych słów na temat tej książki, że koniecznie muszę ją przeczytać!

  • Erato Czyta

    „Polska odwraca oczy” to jedna z najlepszych książek jakie miałam przyjemność czytać w tym roku. Kiedy tylko mogę i komu mogę to polecam tę pozycję 🙂

    • ja też! Moja książka ruszyła już w obieg, bo wiele osób z mojego otoczenia chciało ją przeczytać. Wielka moc mediów – wolę nie myśleć czy wobec siostry B. zostałyby wyciągnięte konsekwencje gdyby nie upór Kopińskiej i zamieszanie w mediach :/

      • Erato Czyta

        Śmiem twierdzić, że nie tylko w tej sprawie nic by się nie wydarzyło, a winni byliby wciąż bezkarni.